เพศที่ 3 ในสังคมไทย ก็เป็นได้แค่เพศที่ 3 | กะเทย ตัวตลก และการยอมรับความหลากหลายทางเพศในสังคมไทย เรามาได้ไกลแค่นี้เหรอ?

“ใครบอกประเทศไทยไม่เปิดกว้างสำหรับเพศที่ 3 ประเทศไทยนี่แหละเปิดกว้างจะตาย เรามีกะเทยเต็มหน้าจอทีวี มีการประกวดทิฟฟานี่ มีกะหรี่เต็มพัทยา กะเทยทั้งนั้น จะบอกว่าประเทศไทยไม่ยอมรับได้อย่างไร” คิดว่าข้อความนี้ถูกต้องไหมครับ ถ้าใช่! ผมว่าเรากำลังเข้าใจคำว่ายอมรับแบบผิดๆ

จากบทความก่อนหน้า (แนะนำให้อ่านครับ) มีเพื่อนท่านหนึ่งแย้งผมว่า “สังคมไทยยอมรับตุ๊ดมากกว่าทอมอีกนะ” ผมเลยขอยกมาขึ้นเป็นบทความชิ้นใหม่ ชิ้นนี้

คงต้องมาดูกันอีกครั้งว่าคำว่า ‘ยอมรับ’ ในที่นี้คืออะไร การไม่รังเกียจ การมีปฏิสัมพันธ์ด้วย การให้พื้นที่แสดงออก หรือการให้คุณค่าความเป็นคนที่เท่าเทียม เพศที่มีความหลากหลาย[1]ในสังคมไทย โดยเฉพาะตุ๊ด กะเทยค่อนข้างได้รับการยอมรับในระดับหนึ่ง จนไปถึงการมีพื้นที่ในการแสดงออก แต่หากสังเกตดีๆจะพบว่าส่วนใหญ่จะกระจุกตัวในสื่อบรรเทิง แทบไม่เห็นเพศหลากหลายเหล่านี้ ทำงานด้านสื่อที่ต้องการความน่าเชื่อถือสูง อย่างผู้ประกาศข่าวการเมือง และนอกเหนือไปจากสื่อแล้ว เพศหลากหลายก็แทบไม่มีปรากฎในพื้นที่อื่นที่ต้องการความน่าเชื่อถือ เช่น นักการเมือง เป็นต้น

ในขณะที่การให้คุณค่าความเป็นคนที่เท่าเทียม ในสังคมไทยยังบกพร่อง โดยเฉพาะด้านกฎหมาย ที่เป็นหลักรองรับความเป็นมนุษย์ สิทธิ์ในทรัพย์สินหลังแต่งงาน สิทธิ์ในการมีลูก ยังไม่ปรากฎในกฎหมายไทย ทั้งในสังคมยังพบการเลือดปฏิบัติได้บ้าง เช่น ผับบางผับไม่ต้อนรับกะเทย[2]

จากข้างต้นจะเห็นได้ว่าพื้นที่ของกะเทยมักเป็นพื้นที่ด้านความบรรเทิง เนื่องจากความกล้าแสดงออก ความตลก ถูกมองว่าเป็นพรสวรรค์ของกะเทย ตุ๊ดนั้นเอง ส่งผลให้เกิดการยอมรับในสังคม แต่เป็นการยอมรับที่พิกลพิการ หรืออีกนัยหนึ่งหาใช่การยอมรับ แต่เป็นการวางเฉย ดังประโยคที่ว่า “กะเทยก็ตลกดี มีพรสวรรค์ แต่ถ้าเป็นลูกหลานฉัน ก็ไม่อยากให้เป็นกะเทย” ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น ทั้งๆที่ผู้พูดก็อาจเป็นใครซักคนที่ชื่นชอบความตลกของกะเทย

การที่จะตอบคำถามนี้ได้ มาดูกันวาทำไมคนเราถึงตลก ความตลกมาจากไหน ทฤษฎีของความตลกกล่าวไว้ว่า คนเราจะตลกก็ต่อเมื่อเห็นอะไรบางอย่างไม่เข้าพวก ถูกผลักเป็นอื่น (The others) หรือเกิดจากความอันตรายที่ยอมรับได้ (The benign-violation theory) แสดงว่าเราจะตลกอะไรบางอย่างก็ต่อเมื่อมันต่างจากเราในเชิงด้อยกว่า เช่น เพื่อนหกล้ม(ต่างจากเราตรงที่เราไม่ล้ม และเพื่อนดูด้อยกว่าเราขึ้นมาทันที) แต่ต้องไม่อันตรายด้วย หากการหกล้มของเพื่อนส่งผลให้เพื่อนเสียชีวิต เราจะขำไม่ออก เพราะมันอันตรายต่อเพื่อน และต่อเราด้วย(ในเชิงของความรู้สึกสูญเสียเพื่อนไป[3])

และสาเหตุที่ตุ๊ด กะเทยถูกมองว่าตลก ก็เพราะมีลักษณะที่เป็นอื่น และด้อยกว่า(ในที่นี้คือการเป็นเพศที่ 3 และการถอยห่างจากความเป็นชาย) แต่ไม่อันตรายต่อตัวเรา (เนื่องจากไม่เกี่ยวข้องกับเราไงครับ) แต่หากกะเทย ตุ๊ดเหล่านี้เป็นหนึ่งในสมาชิกครอบครัว เราจะไม่ขำ หรือขำไม่ออก เพราะการเป็นเพศที่ 3 ความด้อยกว่าเกี่ยวโยงกับเรา ซึ่งเรามองว่าอันตราย(อาจทำให้สังคมมองว่าเรามีจุดด่างพล้อยไปด้วย)

คำอธิบายข้างต้นสามารถใช้อธิบายทอมได้ ว่าทำไมสังคมถึงไม่มองว่าทอมตลก นั่นก็เพราะทอมมีลักษณะเป็นอื่นที่ไม่ด้อยนั่นเอง (ทอมสมาทานความเป็นชาย ที่สังคมมองว่าดี เช่น ความขึงขึง ความอดกลั้น การไม่ใช้อารมณ์ ต่างจากกะเทยที่ถอยห่างจากความเป็นชาย เช่น วี้ดว้าย ตุ้งติ้ง ใช้อารมณ์)

*ข้อสังเกต เพื่อนคนดังกล่าวข้างต้น ได้เสริมว่าในสมัยก่อน (สังคมไทยยุคจารีต) การ “เล่นเพื่อน” (ผู้หญิงกับผู้หญิง) เป็นเรื่องใหญ่ ยอมรับไม่ได้กว่า “เล่นสวาท” (ผู้ชายกับผู้ชาย) นั่นก็เพราะผู้หญิงถูกมองเป็นทรัพย์สิน (ลูก/เมีย) ของผู้ชาย การที่ไปเล่นเพื่อนก็เหมือนละเมิดอำนาจของฝ่ายชายนั่นเอง

[1] มีการพยายามเลี่ยงการใช้คำว่าเพศที่ 3 เนื่องจากเหตุผลเรื่องความถูกต้องทางการเมือง เพราะคำว่าเพศที่ 3 มีนัยของการเป็นรอง ไม่ใช่ที่ 1 หรือที่ 2

[2] ผมเคยโดนแย้งว่า ผับเกย์ กะเทยบางผับก็ไม่ต้อนรับชายจริง หญิงแท้เหมือนกัน ผมรับทราบและไม่ยอมรับข้อเห็นแย้ง เพราะว่าการแย้งสิ่งที่ผิด ด้วยสิ่งที่ผิดเข้าข่ายตรรกะวิบัติประเภท whataboutism ครับ

[3] ที่ผมพูดถึงตัวเราด้วย เพราะบางคนบางคนสามารถหัวเราะการตายของคนอื่นได้ เช่น การตายของคนที่เราเกลียด หรือการตายของคนที่เราไม่รู้จัก เนื่องจากไม่กระทบต่อตัวเรา

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s