The research paradigm – วิธีวิทยา, ญาณวิทยา และ ภาวะวิทยา – อธิบายง่ายๆด้วยภาษาคน(ทั่วไป) | เริ่มต้นงานวิจัย ผ่านการเข้าใจกระบวนทัศน์

Research paradigm คือ “กลุ่มของความเชื่อและข้อตกลงที่มีร่วมกัน ระหว่างนักคิดในศาสตร์ ว่าควรถูกเข้าใจอย่างไร ถูกวางตำแหน่งไว้ตรงไหน” (Kuhn, 1962)

องค์ประกอบของ Research Paradigm

ตามแนวคิดของ Guba (1990), การอธิบายลักษณะของ research paradigms ขึ้นอยู่กับ:

  • Ontology (ภาวะวิทยา) – อะไรคือความรู้ ความรู้เกิดจากอะไร?
  • Epistemology (ญาณวิทยา) – เราจะเข้าถึงความรู้ได้อย่างไร?
  • Methodology (วิธีวิทยา) – เราจะใช้วิธีไหนเข้าใจความรู้?

แผนภาพด้านล่างนี้ใช้สำหรับอธิบายและเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของข้อความด้านบน:

The research paradigm  วิธีวิทยา, ญาณวิทยา และ ภาวะวิทยา  อธิบายง่ายๆด้วยภาษาคน(ทั่วไป)  เริ่มต้นงานวิจัย ผ่านการเข้าใจกระบวนทัศน์ Figure1.png

ทำไม Research paradigm ถึงสำคัญ

ภาวะวิทยาและญาณวิทยาที่เราเลือก จะสร้างมุมมองแบบองค์รวม (a holistic view) ว่าความรู้จะถูกมองยังไง เรามองว่าความรู้นั้นมันสัมพันธ์กับตัวเราอย่างไร และจะบอกเราว่าเราควรใช้กลยุทธ์เชิงกลวิธีอันไหนมาทำความเข้าใจความรู้นั้น การตระหนักรู้เกี่ยวกับความเชื่อของปรัชญาการวิจัย จะทำให้งานวิจัยมีคุณภาพ และนักวิจัยมีความคิดที่สร้างสรรค์มากขึ้น ยิ่งไปกว่านั้นคุณอาจถูกคาดหวังให้อธิบาย พูดถึง(ความเชื่อของปรัชญาการวิจัย) เมื่อคุณนำเสนอผลการวิจัยออกมา

 

งานวิจัยของฉันเหมาะกับกระบวนทัศน์การวิจัยแบบไหนแบบไหน?

Positivists เชื่อว่าความจริงมีเพียงหนึ่งเดียว สามารถรู้และวัดได้ ดังนั้นจึงมักใช้การวิจัยเชิงปริมาณเพื่อเข้าถึงความจริง

Constructivists เชื่อว่าไม่มีอะไรที่เป็นความจริงแท้ๆเพียว ความจริงเกิดจากการตีความของแต่ละคน ดังนั้นจึงมักใช้การวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อเข้าถึงความรู้ ความจริงที่หลากหลาย.

Pragmatists เชื่อว่าความจริงเกิดจากการพูดคุยกัน ถกเถียงกัน ตีความร่วมกัน ดังนั้นวิธีการที่จะเข้าถึงความจริงที่ดีที่สุด คือวิธีการที่ใช้ตอบคำถามได้ (คือต้องเลือกให้ให้เหมาะสมกับคำถามที่ตั้ง)

กระบวนทัศน์(Paradigm) ภาวะวิทยา (Ontology) อะไรคือความจริง ญาณวิทยา (Episemology) แนวทัศน์ทางทฤษฎี (Theoretical Perspective) วิธีวิทยา (Methodology) วิธีการ (Method)
ปฏิฐานนิยม (positivism) ความจริงมีเพียงหนึ่งเดียว ความจริงสามารถวัดได้ ด้วยเหตุนี้จึงมุ่งความสนใจไปที่ความเชื่อถือได้และความถูกต้องของเครื่องมือที่ใช้วัด ·      ปฏิฐานนิยม(Positivism)

·      หลังปฏิฐานนิยม (Post-positivism)

·      การวิจัยเชิงทดลอง(Experimental Research)

·      การวิจัยเชิงสำรวจ(Survey Research)

มักเป็นเครื่องมือของพวกวิจัยเชิงปริมาณ เช่น การสุ่มตัวอย่าง การวิเคราะห์สถิติ แบบสอบถาม การสนทนากลุ่ม (focus group) เป็นต้น
Constructivist / Interpretive ไม่มีความจริงไหน จริงแท้ ความจริงถูกสร้างขึ้นด้วยปัจเจกบุคคลแต่ละคน ความจริง ต้องนำมาตีความอีกทอดหนึ่ง เพื่อที่จะได้รู้ว่าอะไรอยู่เบื้องหลังความจริงนั้นๆ การตีความ (ความจริงต้องถูกตีความ) ผ่านทฤษฎีต่างๆ เช่น

·      ปรากฏการณ์วิทยา (Phenomenology)

·      ปฏิสัมพันธ์เชิงสัญลักษณ์นิยม (Symbolic Interactionism)

·      อรรถปริวรรตศาสตร์(Hermeneutics)

·      ชาติพันธุ์วรรณา (ethnography)

·      ทฤษฎีฐานราก (Grounded Theory)

·      การวิจัยเชิงปฏิบัติ (action research)

·      การวิจัยเชิงปรากฏการณ์(Phenomenological Research)

·      แนวคิดการสืบค้นด้วยตนเอง (Heuristic Inquiry)

·      การวิเคราะห์วาทกรรม

·      เฟมินิสต์

·      การวิจัยเชิงจุดยืนรายบุคคล (Standpoint Research)

มักใช้วิธีของการวิจัยเชิงคุณภาพ ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึก, การสังเกตการณ์ อย่างมีส่วนร่วม (Participant Observation), การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม (Non-Participant Observation), Case Study, เรื่องเล่ามุมมองเชิงภาพ(Narrative)
ปฏิบัตินิยม (Pragmatism) ความจริงเกิดจากการถกเถียง พูดคุย ตีความ เปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณ์ วิธีที่ดีที่สุดคือวิธีที่ใช้ตอบคำถามได้ ต้องลองเรื่อยๆ แล้วเลือกอันที่เหมาะสมที่สุด ·      ปฏิบัตินิยมแบบดิวอี้ (deweyan pragmatism)

·      การออกแบบการวิจัย (research through design)

·      การวิจัยเชิงปฏิบัติ (action research)

·      การวิจัยแบบผสม (Mixed methods)

เอาวิธีด้านบนมารวมๆกัน โดยเลือกวิธีที่เหมาะสม
จิตวิสัย (Subjectivism) ความจริง คือสิ่งที่เราเข้าใจว่าจริง คนอื่นอาจเข้าใจไม่เหมือนเรา ความจริงทั้งหมดเป็นเรื่องของมุมมองของแต่ละคน ·      หลังสมัยใหม่นิยม (Postmodernism)

·      โครงสร้างนิยม (Structuralism)

·      หลังโครงสร้างนิยม

·      (Post-structuralism

·      วาทกรรมศึกษา

·      โบราณคดีศึกษา

·      วงศาวิทยา (genealogy)

·      Deconstructionism

·      วิจัยตนเอง(Autoethnography)

·      สัญศาสตร์ (semiotics)

·      วิเคราะห์บทประพันธ์ (Literary Analysis)

·      งานเชิงลอกเลียนแบบ Pastiche)

·      สัมพันธบท (Intertextuality)

แนววิพากษ์ (Critical) ความจริงเป็นสิ่งที่ถูกสังคมสร้าง ปรุงแต่งขึ้น ซึ่งมีอิทธิพลของอะไรบางอย่างครอบทับอีกที ทั้งความรู้และความจริงถูกสังคมสร้างขึ้น และได้รับอิทธิพลจากความสัมพันธ์เชิงอำนาจในสังคม ·      Marxism

·      Queer Theory

·      Feminism

·      การวิพากษ์

·      การวิเคราะห์วาทกรรม

·      ชาติพันธุ์วรรณา (ethnography)

·      การวิจัยเชิงปฏิบัติ (action research)

·      คตินิยม (ideology)

·      วิจารณ์งานวิจัย(Critique)

·      การวิจัยปลายเปิด (open-ended)

·      การสังเกตการณ์

·      แบบสอบถาม

·      การสนทนากลุ่ม (focus group)

·      อื่นๆ

 

ตำแหน่งแห่งที่ของงานวิจัยทางสังคมศาสตร์

งานวิจัยทางสังคมศาสตร์ส่วนใหญ่อยู่ใน 2 บ้านใหญ่ 2 หลังนี้

  1. Experimental (Positivist) ภาวะวิทยามีลักษณะของสัจนิยมอยู่น้อย (i.e. ความจริงอยู่ตรงนั้นแหนะ), โดยมีญาณวิทยาแบบประจักษ์นิยม (i.e. ฉันต้องเก็บรวบรวมข้อมูลเพื่อเข้าถึงความจริง)
  2. Postmodernist constructivismภาวะวิทยาแบบแทบจะไม่มีสัจนิยม (i.e. ความจริงเกิดจากการแข่งกันอ้างสิทธิ์ ว่าใครจริงกว่าใคร) และญาณวิทยาแบบสรรค์สร้าง  (i.e. เพื่อจะเข้าถึงความจริง ต้องวิเคราะห์การแข่งขัน การอ้างสิทธิ์)

สารน์จากผู้แปล

เนื่องจากในบทความต้นฉบับมีคำศัพท์ทางสังคมวิทยาหลากหลายมาก ผมเลยเลือกแปลเฉพาะคำที่แปลได้ คำไหนแปลไม่ได้ อาจด้วยไม่มีคำแปลในภาษาไทย หรือผมยังเข้าใจไม่เพียงพอ จะไม่แปลนะครับ ผมมีแก้ไข ดัดแปลงบางประโยชน์เพื่อความเข้าใจง่ายยิ่งขึ้นด้วย เลยอาจแตกต่างจากต้นฉบับ และอาจมีบางส่วนที่ไม่ได้ยกมา เพราะเห็นมาไม่จำเป็นเท่าไหร่นัก ผมแนะนำให้อ่านไปพร้อมๆกับต้นทางนะครับ ผิดถูกตรงไหนท้วงผมได้ครับ

อนึ่ง ศัพท์ทางสังคมวิทยาต่างๆในบทความนี้ และทฤษฎีต่างๆผมจะแยกอธิบายในบทความต่อๆไปนะครับ อาจทำทฤษฎีละบทความเลย จะได้ครอบคลุมทั้งหมดครับ

แปลจาก http://salmapatel.co.uk/academia/the-research-paradigm-methodology-epistemology-and-ontology-explained-in-simple-language

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s